Sozluk Sitesi
  TATARCA SOZLUGU
 

TATARCA

A
 
Agaş                            - Ağaç. 
Akay                            - Erkek. (Olgunluk çağına gelmiş)
Ald                              - Ön ( Yön belirtmek)
Anavu                         - Şu. (İşaret)
Anter                           - Entari.
Apakay                        - Kadın. (Olgunluk çağına gelmiş)
Aruv                            - İyi.Güzel.
Aş                                - Yemek
Aşuv                            - Sinir.Öfke. Kızgınlık.
Aşa                              - Ye.
Aş kamır                      - Hamur mayası
Aşşı                             - Acı
Avur                            - Ağır.
Avuşturmak                 - Aktarmak.
Avuş                            - Avuç
Avuzbav                      - Çuval ağzı bağlamak için kullanılan   bağ. İp.
Ayt                               - De / Söyle. (Aytmak- Demek / Söylemek)
Aydamak                     - Sürmek.(Çobanın sürüsüne hayvanları katmak)
Aylandırmak               - Çevirmek. Aşmak.
Azbar                          - Çitli çevrili ahır avlusu
 
B
 
Baka                           - Kurbağa
Bakalay                       - Emeklemek
Bala                            - Çocuk.
Balaban                      - Büyük.
Balşıbın                       - Balarısı
Bay                              - Zengin. ( Varlıklı kişilerin isminin peşinden söylenir. (Örn: Hasan   Bay)
Bayla                          - Bağla.
Ber                              - Ver.
Bike                            - Hanım.
Bırevü                         - Birisi.
Bız                               - Tığ. ( Bız’ ın ı harfi i ile ı arasında bir ses tonu ile okunur.)
Bo                               - Bu. (İşaret)
Bokşa                          - Bohça.
Bogan = Bolgan         - Olmuş..
Bosaga                        - Kapı eşiği
Buğak               - Sis.Buğu
Buydak                        - Ergen .Bekar
Boydak                        - Tek başına. Eli boş.
Bö                               - Korkutmak için söylenen   –öcü- kelimesinin yerine söylenir.
Börü                            - (Bkz. Kaşgır)

 C
 
Calın                           - Yalın.
Calınma                      - iş bitirmek için yapılan
 Davranış-yalakalık
Calman                       - Yaygın. Geniş.
Camav                        - Yama
Cantık                         - Bir çeşit hamur yemeği
Carık                           - Aydınlık. = Yarık
Cap                             - Kapat. ört.
Capalak                      - Lapa lapa. ( Kar yağışı)
Cargamak                   - hızlı gitmek
Carkaş                         - Kıymık
Cartı                            - Eski
Caş                              - Genç
Cavmak                       - Yağmak
Cavla                          - İmalı konuşmak.
Cavluk                        - Baş örtüsü. Yazma ­= Mendil.
Cavun                         - Yağmur
Cay                             - Ser.
Caymak                       - Sermek.
Cel beşik                     - Salıncak.
Cengil                         - Hafif
Cengiy             - Yenge
Cer                              - Yer.
Cılamak                      - Ağlamak
Cılan                           - Yılan
Cel                              - Yel. Rüzgar.
Cıg – ılmak-                 - Yık.- ılmak.
Cılınmak                     - Isınmak
Cıllı                             - Sıcak
Cılış                             - Yaklaş.
Cırt                              - Yırt.
Cırtık                           - Yırtık.
Cıyıl                            - Toplan
Cıyım                           - Yığın
Cıyın                            - Dernek. ( İnsanların bir amaç için bir araya toplanması)
Ciber                           - Bırak. Gönder. ( Bkz.Taşla)
Cibidi                          - Islanmak. Yumuşamak
Cigit                            - Yiğit.
Cinapet                       - Cünüp.Gusul abdesti alması gereken.
Cinasır             -
Cip                              - İp.
Ciyren                         - Tiksinti. İğrenti.
Ciyrenmek                  - Tiksinmek.
Coklamak                    - Ziyaret etmek
Col                              - Yol
Colak                          - Çizgi ( tarlada ark
Corgama                     - Yorum yapmak
Coyt                            - Kaybet.
Coytmak                      - Kaybetmek
Cuka                           - Yufka ekmek.
Cum                            - Yum.
Cuv                             - Yıka.
Cuvmak                       - Yıkamak
Cuvguş                        - Bulaşık bezi.Bulaşık süngeri.
Cuvur                          - Koş.
Cür                              - Yürü
Cürmek                       - Yürümek
Cürset                         - Yürüt.
 
 D
 
Daday                         - Abla
Degirmi                       - Beyaz tülbent.
Dolak                          - Atkı. Boyunbağı.
 
 E
 
Egeşi                           - Alay.
Egeşmek                     - Alaya almak
Egme                          - Heybe
Ekevü                          - İkisi.
Eki                               - İki ( 2 sayısı
Emşek             - Meme.
Endi                            - Artık.Gayri.
Enki                             - Eğil.
Erte                             - Erken.
 
 F
 
Fişkek                         - Yayık yaymada kullanılan sopa.


   G
Gecgere                      - Gezgere
Gübü                           - Yayık . (Dik şekildeki )

   İ
İşdan                           - İç çamaşır. İç don
 
 K

Kalış                            - Orak
Kamır                          - Hamur.
Kara                            - Bak. (kara mak- Bakmak
Karbız                         - Karpuz.
Kargamak                   - İntizar etmek
Karaltı                         - Ev.Dam.Bina
Kartakay                     - Dede (Yaşlı erkekler için)
Kart                             - Yaşlı.
Kartiy                          - Nene (Yaşlı kadınlar için)
Kartıp                          - Patates.
Kaşgır                         - Kurt.
Kayda                         - Nereye.
Kayerde                      - Nerede.
Kaydan                                   - Nereden.
Kaysı                           - Hangisi.
Kayra                          - Bileğ. (Kayramak- Bileğilemek
Kaytmak                      - Dönmek. (Gidilen bir yerden geri gelmek
Kel                              - Gel. ( Kelmek-Gelmek)
Kerek                          - Gerekli.Lazım.
Keş                              - Geç. ( Bir yerden bir yere / Karşıdan karşıya gibi)
Keliyatır                      - Geliyor.
Keniş                           - Geniş
Ketertmek                   - Tıraş olmak
Kıdır                            - Ara. ( Kıdırmak-Aramak)
Kıdırlez                       - Hıdırellez
Kırav                           - Kırağı
Kırgıy                          - Atmaca (kuş)
Kımırska                      - Karınca
Kısga                           - Kısa
Kışırtkan                      - Isırgan otu. = Kaşındıran (Vücuda sürülünce kaşıntı veren bir Bitki)
Kıygaşa                       - Bişi. ( Yağda kızarmış hamur. Gelenkesel yemeklerimizden)
Kiyev                           - Damat . Güveği
Koltava                       - Köz tavası
Kona                           - üzerinde yemek yenilen kısa ayaklı masa
Kopka                         - Kova.
Kora                            - Bahçe. Avlu.Çevrili mülk
Koranta                       - Aile halkı. (Çoluk-çocuk ve diğerlerinden oluşan kalabalık)
Koraz                          - Horoz.
Kotlan                         - Ocak. Evlerin içinde veya dışında çamurdan yapılmış .
Koyan                         - Tavşan. ( Hayvan)
Köbete            - Geleneksel yemeklerimizden birisi.
Köletke                       - Gölge.
Köz                             - Göz. (ö harfi o ile ö arasında bir ses.)
Köp                             - Çok. (ö harfi o ile ö arasında bir ses.)
Köpür                          - Köprü
Kuman            - İbrik.
Kuv                             - Kov.
Kuvan                         - Sevin. -mak/ mek
Küntabak                    - Ayçiçeği. (Bitki)
Küye                           - İs.
Küyemek                     - Bayılmak
Kün                             - Gün . (ü harfi u ile ü arasında bir ses.)
 
 L

Lesger             - Bel. (Bahçıvan aleti)
Legelek                       - Leylek (hayvan)
Elegen             - Leğen

  M
 
Mağraşmak                  - koyun-kuzu meleşmesi           
Maktan                         - Öğün, gurur duy.
Maktanmak                 - Öğünmek
Man(g)nay                    - Alın.
Marama                        - Bayanların genelde namazda kullandıkları bir başörtüsü 
May                             - Yağ. (Gıda maddesi)
Mına                            - İşte. (İşaret)
Mısgıl                           - Alay.( Bir işi yada kişiyi taklit ederek alaya alma)
Mışık                            - Kedi
Min                              - Binmek.
Mögedek                      - Fayton. At arabası.
Moşak                          - Boncuk.
Moysa                          - Boyunduruk
Mugaymak                   - Gücenmek
 
 N
 
Neday                         - Neye benzer. Nasıl
Nege                           - Neye
Nişün                           - Ne için
 
O
 
Od                               - Ateş.
Oklav                            - Oklava
Oraza                           - Oruç. Ramazan.
Os                               - Terbiye.(Genelde et gibi yiyeceklerin pişmeye hazırlanması)
Oşa – mak                   - Benze - mek
Oz                               - Geç.
Ozmak                           - Geçmek.
Ozgarmak                    - Uğurlamak. Savuşturmak.
 
Ö
 
Öbere                           - Obur
Ödür                            - Zulüm-İşkence
Ökmek                          - Ekmek            (ö harfi o ile ö arasında bir ses.)
Ös                               - Boy vermek. Büyümek.
Öşek                            - Dedikodu
Öz                               - Ben (Men)
 
P
 
Peşkır                          - Havlu
Pıta – mak                    - Buda - mak
Pürlenmek                    - Tomurcuklanmak
Pürşüklenmek               - Tomurcuklanmak..
Pürşüklü                       - Havuç
 
S
 
Sabiy                           - Bebek. ( Sabiy Bala =Ergenliğe gelmemiş çocuklar için)
Sagın-mak                    - Özlemek. = Korumak
Sal                               - (Bkz. Taşla / Ciber )
Savut                           - Kap, kacak. ( Mutfak malzemeleri)
Sekirmek                      - hoplamak.Zıplamak
Ser nik                          - Kibrit 
Sındır                           - Kır. (Kırmak)
Sındırma                       - Kırma ( ma- olumsuzluk emir eki)
Sıpra                            - Sofra.
Sıtma                           - Kırma (Pişirmek için yumurta kırma )
Sıypa                           - Okşa.
Sızgır – mak-               - Islık – çalmak-
Silgı                             - Atkı.Yazmadan büyükçe baş örtüsü.
Siy-mek.                      - İşemek / Çiş yapmak.
Siyrek                          - Seyrek
Sora                             - Sor.
Sundurma                     - Balkon
Sozumak                      - ayakta dikelmek.
Suvuk                           - Soğuk. (Havanın soğuk olması)
Süyeg                          - Kemik.
Süyem                        - Karış.
Süygü                          - Sevgi. Aşk.
Süygülü                        - Sevgili. Aşık olunan.                       
 
Ş
 
Şalükün                        - Ökçeli kadın ayakkabısı.
Şalabaş                        - Ucu yanmış korlu ağaç
Şalaş                           - Bağ evi.= Kelik
Şalgı                            - Saz. (Müzik aleti) = Tırpan
Şalkama                       - Ayran.
Şana                            - Kışın karda kaymaya yarayan kızak aleti.
Şay                              - Çay = Dere / Çay = İçecek maddesi
Şaynik                          - Demlik.
Şekirdek                       - Çekirdek.
Şeşek                          - Çiçek.
Şeşme                            - Çeşme.
Şıbık                            - Sarma sigara
Şıbın                            - Sinek.
Şıbırtı                           - Damla.
Şıg                               - Çık.
Şırak                            - 1- Işık.Lamba.
2-             Düğünlerde eğlence amacıyla yapılan karbon kağıdı, elma veya patates veya soğan ‘dan yapılan bir kukla
Şiberek                       - Geleneksel yemeklerimizden birisi
Şigit                             - Çiğit.
Şinatiy                         - Serçe parmak
Şipşe                           - Civciv.
Şımtımak                      - Çimdik atmak
Şekmen                       - Ceket.
Şomaşa                       - Zelve. (Boyunduruğun bir parçası.)
Şot                              - Keser.
Şöküş                          - Çekiç.
Şömüş                          - Kepçe.Çömçe.
Şoşka                          - Domuz =Domuz yavrusu.
Şul                               - Kilim
Şuval                            - Çuval
Şündü                          - Şimdi.
Şörten                          - Çörten.
 
T
Tan(q)nay                     - Damak
Tap                              - Bul.
Tapmak                        - Bulmak.= Çocuk dünyaya getirmek.
Taşla                            - İndir.Koy.Bırak.( Bkz. Ciber / Sal )
Tayak                           - Değnek. Sopa
Tegenek                       - Diken
Terbet                          - Salla
Tımbıldamak                 - Oynamak
Tıranşık                          - Azıcık.
Tırmen                         - Değirmen.
Tışarga                         - Dışarıya
Tızık                             - Diz çök
Til                                - Dil.
Tile-mek-                      - Dile-mek.
Tiy - mek                      - Dokun - mak
Tiş                               - Rüya. (Bkz.Tüş)
Tiyrevüş                        - Firkete. Çatal İğne
Tokta                           - Dur.Bekle.
Tonama                        - Bahşiş alma
Torgay                        - Serçe kuşu.
Totay                           - Abla
Toy                              - Düğün = Eğlence.
Toymak                        - Doymak.
Tonkay                         - Devril / Yat
Töbe                            - Tepe. Uç. En üst.
Tur - mak                      - Kalk. -mak
Tuv                               - Doğ. (Kün Tuvmak / Güneşin doğması gibi)
Tuvadak                        - Akılsız
Tuvar                            - Sığır sürüsü
Tuvul                            - Değil.
Tuy                              - Duy.İşit.
Tük                              - Kıl.
Tüpse                           - Saksı.
Tüş                              - Rüya (Bkz.Tiş)
Tüş – mek                    - Düşmek.İnmek.
Tüyük                           - Ezik. Dövülmüş.
Tüşün – mek                 - Düşün - mek
 
U
 
Ur                                - Vur.
Urba                             - Giyecek.Elbise
Urgan                           - Kalın ip.
Urşuk                           - İp eğirmek için kullanılır.
Uyutku                         - Yoğurt mayası.
 
 
Ü
 
Üner                             - Hüner. Maharet.
Üş                               - Üç. ( 3 Sayısı )
Üy                               - Ev. İkamet.
Üyrenmek                     - Öğrenmek.
Üylenmek                     - Evlenmek
 
Y
 
Yalma                          - Utanmak
Yigirmi                            - Yirmi. ( 20 Sayısı )
Yuku                            - Uyku
Yukla -mak                   - Uyu -mak
 
 






Bu sayfa hakkında yorum ekle:
İsmin:
Mesajınız:

 
  Bugün 4 ziyaretçi (74 klik) kişi burdaydı!