Sozluk Sitesi
  Hidroelektrik Enerji
 
HİDROELEKTRİK ENERJİ
Enerji , Hidroelektrik Enerji Tanımı Ve Çevreye Etkisi
Enerji deyince akla çok fazla şey geliyor. Çünkü, enerji çok fazla çeşitten oluşuyor. Konuşmak, hareket etmek ve aklımıza gelen ne varsa bütün bunları yapabilmek için enerjinin gerekli olduğunu biliyoruz.
Bütün bu ihtiyaçları karşılayabilmek için de daha fazla enerjiye ihtiyacı var. Enerji elde etmek için, bir dizi santraller kuruyor. Hidroelektrik santralleri, termik santraller, hatta nükleer santraller. Hidroelektrik santraller ile elektrik üretimi, dünyada toplam elektrik üretimine yaklaşık %23 oranında katkıda bulunmaktadır. Hidroelektrik santralleri ile enerji üretimi için uygun coğrafi koşulların sağlanması gerekmektedir. Günümüz koşullarında kullanılabilir hidroelektrik kapasitenin büyük bir bölümü hali hazırda kullanılmaktadır. Türkiye açısından enerjinin durumu ele alındığında, bazı kaynaklar açısından şanslı bir ülke olduğumuz ortaya çıkmaktadır. Özellikle Güney ve Doğu Anadolu bölgelerimizde hidroelektrik santraller sayesinde üretilen elektrik enerjisi küçümsenemez. Kurulması planlanan veya inşaatı süren birçok hidroelektrik santralleri, Türkiye’nin geleceğine damga vuracaktır. Hidroelektrik santraller, temiz enerji kaynakları arasında değerlendirmek gerekir.
Santrallerin kurulması için, İlk önce santralin kurulacağı alanda bulunan bitki örtüsü tamamen ortadan kaldırılıyor. Çünkü, başka türlü bu mümkün olmamaktadır. İçlerinde en zararsızı olan, hidroelektrik santralleri için bile bu şart geçerlidir. Hidroelektrik santralı kurulacaksa, bir de baraj sorunu oluşuyor. Yani suyun biriktirileceği devasa havuzların bulunması, binlerce hatta milyonlarca metre küp suyun biriktirilmesi gerekiyor. Hidroelektrik santrallerin çevre ile etkileşimlerine gelince, büyük su rezervuarlarının oluşması nedeni ile ortaya çıkan toprak kaybı sonucu doğal ve jeolojik dengenin bozulabilmesi olasıdır. Bu rezervuarlarda oluşan bataklıklar da, metan gazı oluşumu için uygun bir ortam teşkil ederler. Bir de dere yataklarının bozulması ve buna bağlı olarak bir dizi deformasyon meydana geliyor.. Ancak hidroelektrik santrallerin toplam getirisi yanında, küçük dezavantajlarından söz etmemek gerekir. Sonuçta, Bir şeylere sahip olurken, başka şeylerden vazgeçmemiz gerekiyor.
Hidroelektrik Enerji
M.Ö. 3000-2000 yıllarından itibaren Mezopotamya ve Çin'de, Mısır ve Anadolu 'da suyun potansiyel ve kinetik enerjisinden faydalanılmıştır. Buhar makinasının icadına kadar bir cismi hareket ettirmek için kuvvet kaynağı olarak sadece su ve rüzgardan yararlanılıyordu. Rüzgarın süreksiz olması nedeniyle daha çok su kullanılmıştır.
Suyun Potansiyel ve kinetik enerjisinden faydalanılarak çeşitli tipte hidroelektrik tesisler yapılabilir. Çöllerde ve sıcak ülkelerde suyun buharlaşmasından faydalanmak suretiyle yapılan depresyon tesisleri, gel-git olayından ve dalga enerjisinden faydalanılarak yapılanlarla akarsular üzerinde kurulan sistemler buna örnek verilebilir.
Ülkemizdeki akarsuların hidroelektrik potansiyelinin geliştirilmesi amacı ile 485 adet hidroelektrik santral (HES) projesinin geliştirilmesi planlanmış bulunmaktadır. Bu çalışmalar sonucunda ülkemizin akarsularının toplam kurulu gücü 34592 MW, hidroelektrik enerji potansiyeli ise 122332 GWh olarak hesaplanmıştır. 1999 yılı sonu itibariyle geliştirilerek işletmeye açılan 113 adet HES projesinin toplam kurulu gücü 10631 MW olup, enerji üretim kapasitesi yılda ortalama 38493 GWh’dır. Bu ise toplam hidroelektrik potansiyelin ancak %31’inin geliştirildiğini göstermektedir. Bu oran halen inşaatı devam etmekte olan toplam 4246 MW kurulu gücünde ve 14020 GWh enerji üretecek olan 38 adet HES projesinin tamamlanarak işletmeye alınması ile %43’e ulaşacaktır.
  
 
DSİ Türkiye’de su kaynaklarını geliştirme projelerini, gerçekleştirmekten sorumlu kurumdur. Hidroelektrik enerji üretecek projeleri geliştirmektedir. Türkiye’de bugüne kadar 125 hidroelektrik santral işletmeye alınmıştır.Türkiye’de bugüne kadar işletmeye alınan  11643 megawatt kurulu güçteki hidroelektrik santrallerde yılda ortalama 42.2 milyar kilowatt saat enerji üretmektedir. DSİ tarafından inşa edilen hidroelektrik santrallerin  toplam kurulu gücü 9912 megawatt’dır. DSİ tarafından inşa edilen hidroelektrik santrallerde yılda ortalama 35,7 milyar kilowatt saat enerji üretilmektedir. 40,5 milyar kilowatt saat enerji üretecek 102 hidroelektrik santralın inşaatı DSİ yatırım  programında bulunmaktadır. DSİ dünyanın en büyük su projelerinden biri olan GAP’ı da gerçekleştiriyor.GAP ‘da 22 baraj, 19 hidroelektrik santral inşa edilecek olup, 9 baraj  ve 5  hidroelektrik santralın inşası tamamlanmıştır. GAP‘da tamamlanan hidroelektrik santrallerde,  20 milyar kilowatt saat enerji üretilmektedir. Devam eden projeler ile 7 milyar kilowatt saat daha enerji üretileceği bildirilmektedir.
 
 
Depresyon tesisleri:
Denizden alçakta olan çöllerde veya denize kıyısı olan çok sıcak bölgelerde, yüzeyden suyun fazla buharlaşmasından yararlanmak amacıyla hidroelektrik tesisler yapılmaktadır. Çok sıcak bölgelerdeki uygun bir koy bir duvar aracılığıyla denizden ayrılır. Denizden ayrılan kısımda serbest su yüzeyinden buharlaşma sonucunda, buranın su seviyesi alçalır. İşte buharlaşan bu su miktarına eşit debi denizden alınarak hidroelektrik tesisi kurulur. Çöllerde yapılan tesislerde ise çölün denizden alçak olan kesimlerinde bir tünel veya bir kanal ile deniz suyu taşınır. Çukur bölgede yapılan tesiste ise enerji üretilir. Çukur bölgede oluşan göl kesimden bir yıl içinde buharlaşan su miktarına eşit olan debi, denizden alındığı takdirde zaman içinde gölde kararlı bir seviye oluşur. Çukur bölgede oluşan bu gölün hacminin deniz suyundaki tuzu depolayacak kadar büyük olması gerekir.
 
  
Buna Dünyadan örnek verilecek olursa, Kattara Hidroelektrik projesi. Kattara Çölü Kahire'nin 300 km batısında ve Akdeniz seviyesinden 135 m alçaktadır. 80 km uzunluğundaki bir tünel vasıtasıyla 600 m³/sn lik deniz suyu bu çukura aktarılacaktır. Oluşacak göl ham biriken tuzları hem de 60 m yüksekliğindeki 12000 m² 'lik bir alana sahip gölün su yüzeyinde büyük miktarda buharlaşma gerçekleşecektir. Yılda yaklaşık 2 m kalınlığında su buharlaşırsa, yılda toplam 24 milyar m³ su buharlaşacaktır. Bu da ~761 m³/s debiye karşılık gelir. Fırat nehrinin debisi ise 600 m³/s 'dır. Tesisin kurulu gücü 1200MW'dır.
 
Gel-Git Hidroelektrik Tesisleri:
Açık denizlerde meydana gelen gel-git olaylarından yararlanılarak elektrik enerjisi elde edilmesi için kurulan tesislerdir. Yükselen deniz suyu bir nehrin ağzında yapılan hazneye veya bir koya doldurulur. Boşalırken, dolarken veya her iki yönde çalışan tek ve çift hazneligelgit tesisleri yapılmıştır.24 saat içinde, 20 dk süre ile deniz iki defa kabarır ve alçalır. Dolarken ve boşalırken aynı türbin çalışabilir. İki taraf arası seviye farkı 3 m olunca türbinler durur. Daha sonra tekrar kapaklar açılarak deniz suyu doldurulur ve boşaltılır. Bu tesislerin en büyüğü Fransa'da Atlantik sahilindeki Rance Tesisidir. Bu santralde her biri 10 MW gücünde 24 türbin-jeneratör grubu vardır. Tesisi çalıştırmakta sadece bir kişi görevli çünkü tesis tam otomatik olarak çalışmaktadır. Tesis 240 MW gücündedir.
 
 Dalga Enerjisinden faydalanılarak Enerji Üreten Tesisler:
Bu tesisler henüz uygulama safhasına girmemiştir. Dalga enerjisinin de süreksiz olması bu tür tesislerin faaliyet sürelerini kısıtlamaktadır. İstanbul Boğazındaki akıntıdan enerji elde edilmesi ise mümkün değildir. Çünkü tesisin masrafları üretimle elde edilecek gelirin çok çok üstündedir. Ayrıca tesisin kurulabilmesi için Boğaz deniz trafiğine kapatılacaktır ve üretilecek enerji ise yalnızca 5 MW gücündedir. Yani konvansiyonel olmayan tesisler ancak belirli yerlerde ve belirli koşullar altında yapılabilmektedir.
            Akarsular üzerinde kurulan Hidroelektrik Tesisleri: Bu tür santraller iki ana bölüme ayrılır. Barajsız hidroelektrik santralleri, nehir santralleri veya çevirmeli hidroelektrik tesisleri.
 
Barajsız Hidroelektrik Tesisleri:
Akarsu, bağlama adı verilen bir sistem aracılığıyla kabartılarak su alınır. Alınan su bir tünel veya kanal yardımıyla az bir eğim oluşturacak şekilde, aynı veya başka bir akarsu yatağına bırakılır. Böylece seviye farkından yararlanılarak elektrik enerjisi üretimi sağlanır. Akarsu üzerine yapılan bağlama yardımı ile kabartılan suyun, seviye farkından yararlanarak kanalsız veya tünelsiz tesisler yapılmaktadır.
Barajlı Hidroelektrik Tesisler
Akarsu üzerinde bir baraj yardımı ile mevsimlik, yıllık veya çok yıllık hazneler, Elektrik enerjisi üretimi ihtiyaca göre ayarlanarak, pik saatlerindeki ihtiyaç kolayca karşılanır. Yedek türbinler yardımı ile yağışlı yıllarda güvenilir enerjinin üstünde ikincil enerji üretilebilir ve haznenin büyüklüğüne göre kurak mevsimlerde enerji ihtiyacı karşılanabilir.
 
G A P
GÜNEYDOĞU ANADOLU PROJESİ
ve
HİDROELEKTRİK ENERJİ
 
GAP, Dicle ve Fırat nehirlerinin aşağı kısımları ile bunlar arasında uzanan ovaları kapsamaktadır. Gaziantep, Adıyaman, Şanlıurfa, Diyarbakır, Mardin, Siirt, Batman ve Şırnak illerinin tamamı veya bir kısmı proje alanı içinde kalmaktadır. 
Güneydoğu Anadolu Bölgesinin yerüstü su kaynaklarını oluşturan iki önemli nehir Fırat ve Dicle nehirleridir.  Fırat nehrinin sınırlarımızdaki toplam su potansiyeli uzun yıllar ortalaması 30 km3 civarında, Dicle nehrinin sınırlarımızdaki toplam su potansiyeli uzun yıllar ortalaması 16 kmcivarındadır.
2001 yılı içinde GAP barajlarının ürettiği hidrolik enerji (yaklaşık 11.5 milyar kwsaat), Türkiye’nin toplam hidrolik enerji üretiminin de yaklaşık yarısını oluşturmaktadır. Aynı dönemde Türkiye’nin 123 milyar kilovatsaatlik toplam enerji üretiminde (termik, hidrolik ve rüzgar) GAP’ın payı ise % 9.3 olmuştur.
GAP bağımsız bir proje olmayıp, bölgede su ve toprak kaynaklarının geliştirilmesini kapsayan tarım,enerji,hizmetler ve çevre sektörüne yönelik 13 adet projeyi içermektedir. Bunlardan yedisi Fırat, altısı da Dicle Havzasındadır. 1,7 milyon hektarlık bir alanın sulanması ve 7476 MW kurulu güçle yılda ortalama 27345 milyar kW/h elektrik enerjisi üretiminin gerçekleştirilmesi için 22 adet baraj ile 19 adet hidroelektrik santralin yapımı öngörülmüştür. GAP kurulu gücü ülkemizde halen mevcut kurulu gücün % 75’ini, GAP enerji potansiyeli ise 1996 yılında ülkemizde fiilen üretilen hidroelektrik enerjinin % 65’ini ve de ülkemizin toplam elektrik üretiminin ise % 28’ine tekabül etmektedir.
 
Proje kapsamında yer alan Karakaya (1800 MW, 7354 GWh/yıl) ve Atatürk (2400 MW, 8900 GWh/yıl) Hidroelektrik Santrallerinin tamamlanmasıyla halen toplam kurulu gücün 4200 MW’lık bölümü servise alınmış bulunmaktadır. Bu iki santral ülkemizin toplam hidroelektrik enerji üretiminin % 45’ini sağlamaktadır
Bu iki projenin toplam elektrik enerjisi üretim potansiyeli yılda 16254 GWh olmasına rağmen, 1996 yılında bu iki santralde 19500 GWh mertebesinde rekor seviyede elektrik enerjisi üretimi gerçekleştirilmiştir. Her iki projede 1996 yılında sırasıyla 10500 GWh ve 9000 GWh mertebelerinde gerçekleştirilen üretim değerleri her iki santralin bugüne kadar ki yıllık üretim rekorlarıdır.
 
Karakaya Barajı ve HES
106.8 milyar kilovatsaat
Atatürk Barajı ve HES
74.5 milyar kilovatsaat
Kralkızı Barajı ve HES(*)
0.3 milyar kilovatsaat
Karakamış Barajı ve HES(*)
0.6 milyar kilovatsaat
Dicle Barajı ve HES(*)
0.1 milyar kilovatsaat
Birecik Barajı ve HES(*)
1.6 milyar kilovatsaat
TOPLAM
183.9 milyar kilovatsaat
* Aralık 1999’da işletmeye girmiştir
** 2000 yılı sonunda üretim başlamıştır
 
TÜRKİYE’DEKİ HİDROELEKTRİK POTANSİYELİN DÜNYADAKİ YERİ
Ülkemiz hidroelektrik potansiyelinin dünyadaki yerine gelince; Türkiye Avrupa’da Norveç’ten sonra en fazla yıllık hidroelektrik enerji üretim potansiyeline sahip ikinci ülke sıfatını taşımaktadır. Bu potansiyel Avrupa ülkelerinin toplam hidroelektrik potansiyelinin (758705 GWh/yıl) ise 16.5’i mertebesindedir. Bu oran Almanya, İsviçre, İzlanda, Avusturya, İtalya, İsveç, Polonya ve Norveç için sırasıyla % 3,5,6,7,9,12.5,15.8 ve 26 mertebesindedir. Sadece GAP’ın yıllık hidroelektrik enerji üretim potansiyeli Avrupa’nın toplam potansiyelinin % 3.5’i mertebesinde olarak Arnavutluk, Belçika, Bulgaristan, Danimarka, Finlandiya, Almanya, Yunanistan, Macaristan, Portekiz, Romanya, Lüksemburg, İspanya, İngiltere, Hırvatistan, İrlanda gibi ülkelerin hidroelektrik potansiyelinden daha fazladır.
Halen işletmede olan hidroelektrik santrallerin kapasite sıralamasında ise GAP kapsamındaki Atatürk, Karakaya hidroelektrik santralleri dünyada sırasıyla 23. ve 28. sırada, Avrupa’da ise Bağımsız Devletler Topluluğunda yer alan hidroelektrik santralleri takiben yine sırasıyla 8. ve 11.sırada yer almaktadır. Görüldüğü gibi, projelerin Avrupa ve Dünya ölçeğinde sahip oldukları yerler GAP’ın büyüklüğünü ve önemini açıkça ortaya koymaktadır. Proje peyderpey gerçekleştikçe ülkemiz gayri safi milli hasılasına her yıl milyarlarca $ katkıda bulunmaya devam edecek, bölgenin ve ülkemizin gözbebeği olma özelliğini sürdürecektir.
Dünyanın büyük bir bölümünde olduğu gibi Türkiye’de genel görünüm, elektrik talebinin genel enerji talebinden daha fazla artmasıdır. Bu durum ekonomik krizler, enerji verimliliğini artırma gayretlerine ve çevreyi temiz tutma çabalarına rağmen geçerliliğini korumaktadır. Nitekim Dünyada elektrik şeklinde tüketilen enerji 1970’li yıllarda % 20’lerde iken bugün % 30’u aşmıştır. Bu oranın 2030’larda % 50’ye yükselmesi beklenilmektedir.
Ülkemizde ise bugün enerjinin elektriğe çevrilerek kullanılan bölümü % 24 dolayındadır. Otuz yıl sonra bunun % 40’a ulaşması beklenilmektedir. Kısaca üçüncü endüstriyel devrimin rakipsiz enerjisi olan elektriğin 21.yüzyılda da rolünün çok büyük olacağı şimdiden görülmektedir.
 
 2001 YILI BAŞI İTİBARIYLA İŞLETMEDE OLAN HİDROELEKTRİK SANTRALLAR
1.1 DSİ'CE İNŞA EDİLENLER
Hidroelektrik Santral Adı
Ünite Adedi x Ünite Gücü
adet x MW
Tesisin Kurulu Gücü
Ortalama Yıl. Üretimi
GWh
İşletmeye Geçiş Yılı
Adıgüzel
2x 31,00
62,00
280
1996
Almus
3x  9,00
27,00
99
1966
Altınkaya
4x175,00
700,00
1632
1988
Aslantaş
3x 46,00
138,00
569
1984
Ataköy
1x 5,50
5,50
8
1989
Atatürk
8x300,00
2400,00
8900
1993
Beyköy
3x 5,00
15,00
87
2000
Çağçağ III
3x 4,80
14,40
42
1968
Çamlıgöze
2x 16,00
32,00
102
2000
Çatalan
3x 56,30
168,90
596
1997
Çıldır
3x 5,12
15,36
30
1975
Demirköprü
3x 23,00
69,00
193
1960
Derbent
2x26,00+1x6,30
58,30
257
1991
Dicle
2x 55,00
110,00
298
1999
Doğankent (I,II)
4x 8,20+1x38,00
70,80
314
1971
Engil
3x 1,532
4,60
14
1968
Gezende
3x 53,10
159,30
528
1994
Girvelik I
2x 1,00+1x1,04
3,04
18
1963
Gökçekaya
3x 92,80
278,40
562
1973
Hasan Uğurlu
4x125,00
500,00
1217
1982
Hirfanlı
4x 32,00
128,00
400
1960
Kapulukaya
3x 18,00
54,00
190
1989
Karacaören I
2x 16,00
32,00
142
1990
Karakaya
6x300,00
1800,00
7354
1987
Karkamış
6x 31,50
189,00
652
1999
Keban
4x157,50+4x175,00
1330,00
6000
1974
Kemer
3x 16,00
48,00
143
1958
Kesikköprü
2x 38,00
76,00
250
1967
Kılıçkaya
2x 62,00
124,00
332
1990
Kiti
2x 1,38
2,76
12
1966
Koçköprü
4x 2,20
8,80
44
1993
Kovada II
2x 25,60
51,20
222
1971
Köklüce
2x 45,00
90,00
588
1988
Kralkızı
2x 46,60
93,80
146
1998
Kuzgun
3x 6,80+1x 2,25
22,65
36
1999
Menzelet
4x 31,00
124,00
515
1993
Oymapınar
4x135,00
540,00
1620
1984
Özlüce
2x85,00
170,00
413
1999
Seyhan I
3x 18,00
54,00
350
1956
Suat Uğurlu
2x 23,00+1x30,00
76,00
345
1980
Tercan
3x 5,00
15,00
51
1990
Yenice
3x 12,63
37,89
122
2000
Yüreğir
1x 6,00
6,00
21
1972
Zernek
2x 2,25
4,50
13
1989
4 adet kurulu gücü 2 MW'tan küçük santral (Anamur, Erciş, Kernek, Silifke-I)
2,59
10
 
TOPLAM
146 adet ünite
9 911,79
35 717
 
 
1.2 DİĞER KURULUŞLARCA İNŞA EDİLEN HİDROELEKTRİK SANTRALLER
Hidroelektrik Santral Adı
Ünite Adedi x Ünite Gücü
adet x MW
Tesisin Kurulu Gücü
Ortalama Yıl. Üretimi
GWh
İnşa Eden Kuruluşun Adı
İşletmeye Geçiş Yılı
Ahiköy I (YİD)
2x 1,05
2,10
9
Özel Şirket
1999
Ahiköy II (YİD)
2x 1,05
2,10
8
Özel Şirket
2000
Aş.Dalaman-Bereket3,4 (OTOPR)
6x 2,81
16,90
83
Özel Şirket
1999
Bereket I,II (OTOPR)
3x0,50+3x0,55
3,20
13
Özel Şirket
1998
Berdan (YİD)
2x5,00
10,00
47
Özel Şirket
1996
Birecik (YİD)
6x112,00
672,00
2516
Özel Şirket
2000
Ceyhan-Maraş
3x1,20
3,60
20
İller Bankası
1958
Çamlıca-I (YİD)
3x28,00
84,00
429
Özel Şirket
1998
Çayköy (YİD)
2x7,00
15,00
36
Özel Şirket
1988
Defne-Harbiye
3x1,00
3,00
15
İller Bankası
1953
Derme
3x1,50
4,50
14
Sümerbank
1951
Fethiye (YİD)
3x5,50
16,50
90
Özel Şirket
1999
Gönen (YİD)
2x5,30
10,60
47
Özel Şirket
1998
Hasanlar (YİD)
3x3,15
9,35
42
Özel Şirket
1991
Hazar I
4x3,20+1x7,00
19,80
60 (I,II)
Etibank
1957
Hazar II
2x5,00
10,00
Etibank
1967
İkizdere
3x5,04
15,12
110
İller Bankası
1961
Kadıncık I
2x35,00
70,00
345
ÇEAŞ
1971
Kadıncık II
1x56,00
56,00
320
ÇEAŞ
1974
Karacaören II
2x23,60
47,20
206
Kepez AŞ
1993
Kayaköy
2x1,28
2,56
7
İller Bankası
1956
Kepez I
3x8,80
26,40
169
Kepez AŞ
1961
Kepez II
2x2,91
5,82
21
Kepez AŞ
1986
Kısık (YİD)
3x3,20
9,60
35
Özel Şirket
1993
Kovada I
3x2,75
8,25
35
İller Bankası
1960
Manavgat
2x24,00
48,00
220
Kepez AŞ
1988
Molu (OTOPR)
2x2,50
5,00
22
Özel Şirket
2000
Murgul (OTOPR)
4x1,17
4,70
9
Etibank
1951
Pamukova-Karel (OTOPR)
1x9,30
9,30
42
Özel Şirket
2000
Sarıyar H.Polatkan
4x40,00
160,00
400
Etibank
1956
Seyhan II
1x7,20
7,20
20
ÇEAŞ
1992
Sır
3x94,50
283,50
725
ÇEAŞ
1991
Sızır
3x2,26
6,78
50
İller Bankası
1961
Suçatı (YİD)
2x3,50
7,00
28
Özel Şirket
2000
Sütçüler (YİD)
2x1,00
2,00
12
Özel Şirket
1998
Tohma-Medik (YİD)
2x6,25
12,50
59
Özel Şirket
1998
Tortum
2x5,60+2x7,40
26,20
100
İller Bankası
1960
Yerköprü Göksu
3x3,52
10,56
70
İller Bankası
1959
39 adet kurulu gücü 2MW'tan küçük santral
21,50
65
 
 
Çalışmayan küçük santrallar toplamı
3,54
 
 
 
TOPLAM
146 adet ünite
1 731,38
6 499
 
 
GENEL TOPLAM
287 adet ünite
11 643,17
42 216
 
 
 





Bu sayfa hakkında yorum ekle:
İsmin:
Mesajınız:

 
  Bugün 112 ziyaretçi (135 klik) kişi burdaydı!