Sozluk Sitesi
  Deprem Nedir
 
 
 
         Deprem Nedir?
 
             
         Depremin sözlük anlamı yer kabuğunun derin katmanlarını kırılıp yer değiştirmesi veya yanardağların püskürmesi sırsında oluşan,sarsıntı,yerin hareketidir.Deprem bilimi sismolojidir.Gerçek anlamı ise Dünya yüzeyindeki bir kırık boyunca koparak fırlayan,sıkıştırılmış yada gerilmiş kayaların neden olduğu titreşimler ve sarsıntılar biçiminde görülen ani bir enerji boşalımıdır.Volkanlardan fışkıran lavlarda küçük sarsıntılara neden olabilir.Yılda yaklaşık bir milyon deprem olduğu tahmin edilektedir ama bunların çoğu öyle küçüktür ki farkedilmedn geçerler.Yaygın bir yıkıma yol açan gerçekten şiddetli depremler yaklaşık iki haftada bir olur.Neyse ki bunların çoğu okyanuslar altında yer aldığından insanlara zarar vermez.Yüzeyin 700km altında oluşan depremlere ne gibi nedenlerin yol açacağı bilinmemektedir.
         Bir kırık boyunca kayma kırık düzlemi üstündeki sürtünme tarafından önlenir.Bu,enerjiyi ortaya
çıkarır;enerjide esnek bir biçim değişimi olarak biriken hareketi üretir.Örn:Bir yay gerildiğinde bu sonuç elde edilir.Sonunda gerilim kritik bir noktaya erişir,sürtünme alt edilir ve kayalar birikmiş enerjilerini öne arkaya titreşerek deprem biçiminde boşaltıp birbirine çarparak fırlatırlar.Esnek biçim değişimini taşıyamayacak duruma gelen kaya büklümleri,bir kırık oluşturacakparçalandıklarında da
deprem olabilir.
         Sismik dalgalar merkezden dışarı doğru,tıpkı bir silh ateşlendiğinde ses dalgalarının yayılması gibi her yönde yayılırlar.Başlıca iki tür deprem vardır.Skıştırma dalgaları ve makaslama dalgalrıdır.
Sıkıştırma dalgaları içinden geçtikleri kaya taneciklerinin dalga yönünde öne arkaya sallanmalarına neden olurlar.Makaslama dalgaları ise taneciklerin kendi geçiş yönlerine dik açıyla titreşmelerine yol açarlar.Her iki tür sismik dalagadada tanecikleri fiziksel olarak hareket ettirmez,yalnızca onalrın arkasından geçer.
         Sıkıştırma dalgaları makaslama dalgalrından 1,7 kez daha hızlı hareket eder ve deprem kayıt istasyonunda önce bunlar saptanır.Bu yüzden sismologlar onlara birincil dalgalar,makaslama dalgalrına ikincil dalgalar adını verirler.Sismolglar bir başka dalga türü daha bulmuşlardır:Uzun dalga yada yüzey dalgası.En yüksek şoklara yol açan dalgalardır.
         Depremin şiddetini ölçmek için riçhter ölçeği kullanılır.Şiddet ölçüleri öylesine ayarlanmıştır ki, 
ölçekteki her birim önceki tarafından bırakılan enerjinin 30 katıdır.2'lik şiddet çok zor hissedilir oysa 7 şiddetinde bir deprem büyük bir alanda yıkıcı etkiye sahip depremin alt sınırıdır.
         
        Deprem Nerelerde Oluşur?
 
 
         Deprem herhangibir yerde ve herhangibir zamanda oluşabilir.Genel olarak depremlerin kabuğu oluşturan levhaların sınırlarında oluştuğu söylernebilir.
         Dünyanın çeşitli yerlerinde benzer nitelikte depremlerin tekrarlandığı gözlenmiştir ve buraları hep levha sınırındadır.Depremlerin yoğun olarak gözlendiği bölgeler yeryüzünde üç ana kuşak oluşturur:
 
         
         Pasifik Deprem Kuşağı:Şili'den kuzeye doğru Güney Amerika kıyıları ve Alaskanın güneyinden
Aleutlan   Adaları,Japonya,Filipinler,Yeni Gine,Güney   Pasifik Adaları ve Yeni Zelanda'yı içine alan en büyük deprem kuşağıdır.Yeryüzündeki büyük depremlerin %81'i bu kuşak üzerinde gerçekleşir .
       
         Alpine Deprem Kuşağı:Endonezya'dan başlayıp Himalayalar ve Akdeniz üzerinden Atlantik Okyanusun'a ulaşan kuşaktır.Yeryüzündeki büyük depremlerin %17'si bukuşakta oluşur.
 
         Atlantik Deprem Kuşağı:Bu kuşak,Atlantik Okyanusu ortasında yer alan levha sınırı boyunca uzanır.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
1.DEPREM ÖNCESİ ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLER
   A.Evimizin depreme hazırlanması
   *konutlar depreme dayanaklı şekilde yapılmalıdır
   *Evlerdeki raflar,duvara sıkıca monta edilmelidir
   *Cam eşya,yanıcı ve patlayıcı maddeler dolapların alt gözlerinde saklanmalı
   *Evlerde mutlaka yangın söndürme aleti bulundurulmalıdır
   *Tablolar ve aynalar oturulan ve yatılan yerlerden uzakta bulundurulmalıdır 
   *Duvardaki çatlaklar tamir ettirilmelidir
   *Aydınlatma araçları oturulan yerin uzağına monta edilmelidir
   *Kombi,şofben gibi ağır ev aletleri duvara sıkıca sabitleştirilmelidir
   *Evlerimizim depreme karşı dayanıklılığı uzman kişilere veya kuruluşlara kontrol ettirilmelidir
   *acil durumlarda kullanılabilecek malzemeler kolayca ulaşabileceğimiz bir yerde bulundurulmalıdır
    Acil durumlarda kullanılabilecek malzemeleri şu şekilde sıralamak mümkündür:
   *el feneri veya ışıldak                                 *konserve açacağı bulunan çakı     
   *pille çalışan radyo ve yedek pil                 *sürekli kullanılabilecek ilaçlar
   *ilk yardım çantası                                      *bot veya spor ayakkabı
   *kuru gıda konserve ve su                           *para
   B.AİLE FERTLERİNİN DEPREME HAZIRLANMASI
   *Aile fertleri deprem sırasında nasıl davranmaları gerektiği konusunda eğitilmelidir
   *Evlerin içinde ve çevresinde deprem sırasında sığınılacak yerler belirlenmelidir
   *Aile fertlerine acil durumlarda elektrik su ve doğal gazın nasıl kesileceği yanan ocakların nasıl kapatılacağı öğretilmelidir
   *aile fertlerine ilk yardımın nasıl yapılacağı öğretilmelidir
   *itfaiye ambülans polis ve kurtarma ekiplerinin telefon numaraları ezberlenmelidir ayrıca bu telefon numaraları telefon rehberine kolay okunabilecek büyüklükte yazılmalıdır
   *aşağıda belirtilen bilgiler ;aile bireylerine yakın arabalara ve komşulara verilmelidir.Böylece kaybolan yakınlar deprem sırasında birbirini kolayca bulur bu bilgiler şunlardır:
    *fertlerin birbirini kaybetmesi halinde buluşacakları üç yer ismi
    *acil durumlarda aranacak şehir dışında bulunan yakınlarınızın ismi adresi ve telefon numarası
    *anne ve babanın iş adreslerini ve telefon numaralarını çocukların okul adreslerinizi telefon numaralarını belirten aile belgeleri
    Depremin zararlarını azaltabilmek için alınacak önlemlerle ilgili olarak ayrıntılı bilgi almak isteyenler;
    *0312 287 36 45
    *0312 285 38 49
    *0312 285 66 55 numaralı telefonları arayabilirler.
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
    2.DEPREM SIRASINDA YAPILMASI GEREKENLER
     A.KAPALI MEKENLARDA
    *Deprem sırasında giriş katında veya yakınlarında bulunuyorsanız hemen dışarı çıkınız .Dışarı çıkarken düşen parçalardan korununuz yüksek katlardaysanız dışarı çıkmaya çalışmayınız paniğe kapılmayınız ve koşuşturmayınız
    *önceden ev deprem planı yaptıysanız hemen uygulamaya geçiniz
    *deprem sırasında çamaşır veya bulaşık makinesi gibi kolayca devrilmeyecek ağır eşyaları kendinize siper ediniz
    *yatıyorsanız ve kaçma imkanınız yoksa kendinizi yatağın yanındaki boşluğa bırakınız
    *sağlam bir masaya tutunun ve masayla birlikte hareket etmeye hazır olunuzdeprem geçinceye kadar pozisyonunuzu değiştirmeyiniz
    *vitrin mutfak dolabı gibi kolayca devrilebilecek eşyalardan uzak durunuz
    *yüksek katlı binalardaysanız asansörleri kullanmayınız
    *sinema tiyatro okul büro gibi kalabalık yerlerde veya yüksek bir binanın üst katlarında bulunuyorsanız deprem sırasında merdivenlere veya asansörlere koşmayınız en yakınınızdaki güvenli bir yerde kendinizi korumaya alınız
    *gaz sızıntısı olabileceğini düşünerek kesinlikle çakmak kibrit ve mum yakmayınız sigara içmeyiniz
    B:BİNA DIŞINDA
    *deprem sırasında binalardan düşen yıkıntılardan camlardan bacalardan elektrik direği ve tellerden uzaklaşınız.Güvenli bir alanda sarsıntının durmasınıbekleyiniz
    C:ARABA İÇİNDE
    *araba kullanıyorsanız sarsıntı başladığı zaman bulunduğunuz yer güvenli ise durunuz sarsıntı sona erene kadar araç içinde kalınız
    *köprü üst geçit tünel gibi çökme ihtimali bulunan yerlerden uzaklaşınız
    *elektrik direkleri enerji nakil hatları ve ağaçlardan uzak durunuz
    3.DEPREM SONRASINDA YAPILMASI GEREKENLER
    *Depremden sonra yangına sebep olabileceği için kesinlikle kibrit çakmak ve mum yakmayınız el feneri kullanınız
    *deprem sona erdiği zaman elektrik şalterini gaz ve su vanalarını yanan ocakları hemen kapatınız
    *yaralılara ilk yardım uygulayınız yarası ciddi olanları (tehlikeli bir yerde değilse) hareket ettirmeyiniz yetkililerin gelmesini bekleyiniz
    *çıplak ayakla yürümeyiniz mümkünse bot veya spor ayakkabı giyiniz
    *bina içinde canlı olup olmadığını kontrol ediniz canlı var ise kurtarma ekiplerine haber veriniz
    *el radyonuzu açınız ve yetkililerin açıklamalarını dinleyiniz 
    *çok acil durumlar dışında telefonu kullanmayınız
    *evi terk ederken yanınıza el feneri pilli radyo su kuru yiyecek ilk yardım çantası hava şartlarına uygun giyecek battaniye para ve kredi kartınızı alınız
    *hasar gören evlere uzmanlar kontrol edip izin vermedikçe girmeyiniz
    *aracınızı itfaiye ve ambülans gibi araçlara engel olmayacak yerlere çekiniz şehirden uzaklaşmaya çalışmayınız
    *yetkililere ve kurtarma ekiplerine yardımcı olunuz yıkıntılar arasında ve sokaklarda dolaşarak görevlilerin işini engellemeyiniz
    *ihtiyacınızdan fazla yardım malzemesi almayınız
    *içilecek nitelikte temiz su bulamıyorsanız ve kaynatma imkanınız yoksa 20 litre suya bir çorba kaşığı çamaşır suyu katarak dezenfekte ediniz.  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
TÜRKİYEDEKİ DEPREMLER
 
 
 
 
TARİH
SAAT
ENLEM (K)
BOYLAM (D)
DERİNLİK (Km)
MAGNİTÜD (Md)
YER
14.03.2004
11:01:43.21
39.7661
29.3625
08.6
2.8
Domaniç-KÜTAHYA
14.03.2004
10:02:57.29
38.2110
27.0757
01.4
2.8
Menderes-İZMİR
13.03.2004
16:02:04.81
39.0794
27.5142
22.1
2.8
Kinik-IZMIR
13.03.2004
15:32:17.12
39.7860
29.3131
15.0
2.7
Keles-BURSA
13.03.2004
13:22:06.95
39.7467
29.3052
18.6
2.7
Keles-BURSA
13.03.2004
13:16:29.60
39.7901
29.3117
19.3
2.8
Keles-BURSA
13.03.2004
12:06:54.68
39.6541
29.6946
11.1
2.9
Tavsanli-KUTAHYA
13.03.2004
11:07:30.83
37.7953
38.0792
04.1
3.1
Celikhan-ADIYAMAN
13.03.2004
07:07:45.45
38.2635
41.0997
02.7
3.0
Kulp-DIYARBAKIR
13.03.2004
04:45:40.80
38.1565
38.9499
01.6
3.1
Poturge-MALATYA
13.03.2004
04:44:42.32
38.1092
38.5426
02.3
3.2
Celikhan-ADIYAMAN
13.03.2004
04:40:14.57
38.3145
38.9743
02.3
3.0
Doganyol-MALATYA
13.03.2004
03:42:26.22
37.7856
27.3952
03.1
3.1
Soke-AYDIN
13.03.2004
02:02:12.70
40.4749
34.0017
04.8
2.7
Kizilirmak-CANKIRI
13.03.2004
00:48:27.99
37.8492
27.3097
07.4
2.5
Kusadasi-AYDIN
12.03.2004
20:42:40.11
39.4176
28.1636
10.3
2.9
Bigadic-BALIKESIR
12.03.2004
15:56:02.98
37.8939
27.5525
30.0
2.4
Germencik-AYDIN
12.03.2004
15:04:56.17
37.1306
27.8728
07.5
2.5
Milas-MUGLA
12.03.2004
14:48:33.94
39.1337
27.8157
28.2
2.7
Kirkagac-MANISA
12.03.2004
14:24:47.26
39.3306
28.2331
06.6
2.6
Sındırgı-BALIKESİR
12.03.2004
12:58:12.80
38.4508
28.3204
05.5
2.5
Salihli-MANİSA
12.03.2004
11:52:09.69
39.1193
27.5405
01.5
2.8
Soma-MANİSA
12.03.2004
10:16:39.39
38.0684
28.9341
05.7
2.4
Buldan-DENİZLİ
12.03.2004
08:35:48.01
38.9102
27.7081
13.3
2.9
Akhisar-MANİSA
 
12.03.2004
08:11:46.35
38.6114
28.3074
02.5
2.5
Salihli-MANİSA
12.03.2004
08:10:48.75
37.5407
37.5298
17.0
2.9
Pazarcık-KAHRAMANMARAŞ
12.03.2004
07:58:19.98
37.7399
29.2309
02.5
2.8
Honaz-DENİZLİ
12.03.2004
06:53:37.91
37.6439
29.1763
01.0
2.7
Merkez-DENİZLİ
12.03.2004
06:23:22.34
37.7480
26.9860
11.0
3.0
KuşadasıAçıkları-EGEDENİZİ
12.03.2004
06:08:10.39
38.8746
27.7930
01.0
3.1
Akhisar-MANİSA
12.03.2004
05:07:49.08
39.7300
32.7400
03.5
3.2
Gölbaşı-ANKARA
12.03.2004
04:51:49.81
39.7577
32.7109
02.8
3.3
Gölbaşı-ANKARA
12.03.2004
04:47:26.07
36.9581
27.4786
05.6
2.5
Bodrum-Açıkları
12.03.2004
04:06:37.73
40.4707
33.5102
01.0
3.3
Eldivan-ÇANKIRI
12.03.2004
03:33:09.70
39.3607
27.7530
05.2
2.4
Savaştepe-BALIKESİR
11.03.2004
17:34:44.76
37.5299
28.7190
11.5
2.5
Kale-DENİZLİ
11.03.2004
16:50:55.85
37.0318
27.9255
07.2
2.5
Milas-MUĞLA
11.03.2004
16:07:15.08
38.1950
29.2640
06.2
2.3
Bekilli-DENİZLİ
11.03.2004
13:34:10.51
37.0790
27.9933
07.2
2.5
Milas-MUGLA
11.03.2004
12:55:27.29
39.8064
32.9840
02.9
2.8
Mamak-ANKARA
11.03.2004
06:53:24.27
37.4570
28.6348
37.4
2.4
Merkez-MUĞLA
11.03.2004
03:16:20.75
39.1242
27.8980
28.9
2.1
Akhisar-MANİSA
11.03.2004
03:15:57.89
39.1126
27.9578
30.0
2.1
Akhisar-MANİSA
11.03.2004
02:55:18.87
38.2362
38.7329
01.0
3.2
Pötürge-MALATYA
11.03.2004
02:05:21.50
38.7406
27.2459
05.6
2.5
Merkez-MANİSA
11.03.2004
01:46:06.00
38.1009
28.9207
09.5
2.5
Buldan-DENİZLİ
11.03.2004
01:09:36.96
38.6810
38.5564
10.6
2.7
Baskil-ELAZIĞ
10.03.2004
21:39:49.14
40.1588
34.3009
11.6
2.7
Sungurlu-ÇORUM
10.03.2004
17:47:40.96
37.8441
28.7497
04.1
2.5
Kuyucak-AYDIN
10.03.2004
17:43:13.75
40.0884
34.2760
03.4
2.9
Sungurlu-ÇORUM
10.03.2004
13:49:11.82
39.0790
40.3424
11.8
2.9
Merkez-BİNGÖL
10.03.2004
12:24:29.92
37.9612
37.4293
21.1
3.1
Nurhak-KAHRAMANMARAŞ
10.03.2004
03:45:06.20
38.3965
38.8119
06.5
2.9
Kale-MALATYA
09.03.2004
14:39:14.62
39.6398
37.4861
01.1
3.1
SİVAS
09.03.2004
07:42:20.79
38.0479
28.8629
07.7
2.5
Buldan-DENIZLI
09.03.2004
05:02:28.78
39.2105
40.2593
15.0
2.8
Kiğı-BİNGÖL
08.03.2004
23:18:31.80
38.0593
28.9029
09.0
2.5
Buldan-DENİZLİ
08.03.2004
22:31:26.27
38.0185
28.8354
05.0
2.7
Buldan-DENİZLİ
08.03.2004
21:58:28.56
38.0517
28.9079
02.0
3.2
Buldan-DENİZLİ
08.03.2004
15:03:07.29
39.1102
27.5664
05.5
2.9
Soma-MANİSA
08.03.2004
13:52:46.57
38.9975
29.3763
18.0
2.6
Gediz-KÜTAHYA
08.03.2004
13:00:43.27
37.3848
28.6353
15.0
2.6
Merkez-MUĞLA
08.03.2004
11:38:07.05
37.0207
28.1052
13.0
2.8
Merkez-MUĞLA
08.03.2004
07:09:46.51
38.1838
27.0880
05.0
2.6
Menderes-İZMİR
08.03.2004
04:45:50.77
38.4298
27.7774
08.8
2.5
Turgutlu-MANİSA
 
DEPREME DAYANIKLI TASARIM
Depreme dayanıklı yapı tasarımının iki temel ilkesi: uygun mimari tasarım ve taşıyıcı sistem seçilmesi ile yeterli dayanım ve sünekliğin sağlanması olarak ifade edilebilir.
Depreme dayanıklı yapı tasarımı ve inşasında başlıca 4 öğeden söz etmek mümkündür. Bunlar: deprem yönetmeliği, diğer tasarım kaynak ve araçları, mesleki denetim ve onay kurumları olarak sayılabilir. Bunlardan birincisi olan deprem yönetmeliği öğesine baktığımızda yürürlükte olan deprem yönetmeliğinin, en son araştırma sonuçları ve teknolojik yenilikleri de içerdiği, donatı detaylandırılmasına varıncaya kadar ayrıntılar üzerinde duran bir yönetmelik olduğu görülecektir. İkinci öğe olan tasarım kaynakları ve araçları konusunda, maalesef ülkemizin yeterli bir konumda olduğunu belirtmek zordur.
Yapıların depreme dayanıklı olarak tasarımında, düzenli taşıyıcı sistem oluşturularak düşey yükleri ile deprem etkisinin yapıda oluşturduğu yatay yüklerin, sürekli bir taşıyıcı sistem ile temellere aktarılması birinci temel ilke olarak ifade edilebilir. Düzenli taşıyıcı sistem seçilmesi, öncelikle mimari tasarımla da ilgili olan bir husustur. Dolayısıyla mimari planların, olabildiğince planda ve düşeyde karmaşık olmayan basit, simetrik ve sürekli taşıyıcı sistem teşkiline uygun, mimar ve yapı mühendisinin ortak çalışması ile gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Taşıyıcı sistemin düzensiz (planda yada düşeyde) olması, yapının deprem davranışını olumsuz etkileyebileceği gibi yapı stabilitesini de tehlikeye düşürebilir. 1997 deprem yönetmeliği düzensizlikleri ve bu düzensizliklerin mevcut olması durumunda yapılması gereken işlemleri detaylı olarak açıklamıştır.
Bilgisayar ile tasarım çok yaygınlaşmış olmakla beraber mühendisliğin önemi azalmamıştır. çünkü taşıyıcı sistem seçimi ve sünekliği arttırıcı düzenlemeler yapı mühendisinin deneyimine ve depreme dayanıklı yapı tasarımı bilgi birikimi seviyesine bağlıdır.
 
 





Bu sayfa hakkında yorum ekle:
İsmin:
Mesajınız:

 
  Bugün 4 ziyaretçi (103 klik) kişi burdaydı!